نظر به قول ديگر اسم بيتى كه در سماء دنيا است صراح بوده و در فوق حذاى كعبهء معظّمه است اگر فرضا سقوط كند بر بالاى سطح شريف بيت اللّه مىافتد . در تفسير لباب مسطور است كه بيت المعمور يك بقعهء لامع النّورى بوده كه از ياقوت احمر ساخته شده دو قطعه باب از زمرّد دارد كه يكى از آنها به شرق و ديگرى به غرب مفتوح مىشود . حجر الاسود نيز از ياقوت بيضا بوده است ، چون به واسطهء مسّ زنان حائض سياه شد حجر الاسود ناميده گرديد . حضرت ايزد بيت معمور و حجر الاسود را دو هزار ( 2000 ) سال قبل از هبوط ابو البشر بر زمين نازل كرد . حضرت آدم بعد از هبوط از هند آمده و حج مىكرد و بيت معمور را طواف كرده برمىگشت . چهل دفعه تمام آمده و رفته است . در نزد بعضى بيت معمور در آسمان بنياد شده است و بالاخره فرمان داده شده است كه در حذاى محلّى كه در آسمان واقع است به قدر قطر خود او بيت محترم ساخته شود . بنا به قول صاحب المواهب در نزد بيت معمور ملائكه مسبّحين بىحساب بوده و به عدد تسبيح هريك از آنها يك ملك خلق مىشود . مؤلّف تفسير بحر العلوم گويد كه حضرت حق به روى زمين از خيام بهشت خيمه‌اى نازل كرد ؛ و در مكهء مكرّمه به روى بيت معظم گذارد ، بيت محترم هنوز آن وقت بنا نشده بود . خيمهء مذكور يك پارچه ياقوت مجوّف احمر از يواقيت جنان بوده و در نزد او سه عدد قنديل ثريّا عديل از طلا ساخته شده است . و اين خيمه را دو در مصنّع و مرصّع از لآلى بهشت است كه يكى از آنها به شرق و ديگرى به غرب مفتوح مىشود ؛ و در جوف آن انوار جنان تلألؤ و لمعان مىنمايند . حجر الاسود نيز براى اينكه كرسى حضرت آدم بشود يعنى بر روى آن قرار گيرد با خيمهء مذكور فرستاده شده و يك ياقوت بسيار مشعشع سفيدى بوده است . به حديث صحيح منقول است كه بيت معمور يك پارچه ياقوت احمر بوده در دو طرف آن دو قطعه در از زمرّد است و در اندرون آن ده هزار ( 000 خ 10 ) قنديل كه به جواهر و يواقيت مزيّن است موجود بوده و در حذاى در آن منبر و مناره‌اى هست كه از نقرهء خام